Foto’s van internet gebruiken, hoe zit dat?

Mag ik een foto of afbeelding die ik op internet vind zomaar gebruiken?

Het korte antwoord is: meestal niet zomaar. In veel gevallen rust er auteursrecht op afbeeldingen die je op internet tegenkomt. Dat geldt voor professionele foto’s, illustraties en grafische ontwerpen, maar óók voor ogenschijnlijk eenvoudige beelden zoals vakantiefoto’s of screenshots.

Wat is auteursrecht?

Auteursrecht is het recht van de maker van een werk (zoals een foto, illustratie, schilderij, tekst of muziekstuk) om te bepalen wat er met dat werk gebeurt. De maker beslist onder andere waar en hoe het werk wordt gepubliceerd, of anderen het werk mogen gebruiken, of het aangepast mag worden en of er een vergoeding tegenover staat.

Dit betekent dat je in principe altijd toestemming nodig hebt van de maker voordat je een foto of illustratie mag gebruiken op bijvoorbeeld:

• een website of blog;
• social media;
• een flyer, poster of brochure;
• een tijdschrift of ander drukwerk.

Het maakt daarbij niet uit of je de afbeelding commercieel gebruikt of niet: ook voor een hobbyblog of een schoolproject kan auteursrecht gelden.

Meer achtergrondinformatie vind je op: www.auteursrecht.nl

Wanneer mag je een afbeelding wél gebruiken?

Er zijn een aantal uitzonderingen:

• Eigen beeldmateriaal, dat wil zeggen foto’s of illustraties die je zelf hebt gemaakt.
• Als je toestemming hebt van de makerl.
• Afbeeldingen met een open licentie, zoals bepaalde Creative Commons-licenties.
• Rechtenvrije stockfoto’s, waarbij de maker vooraf toestemming heeft gegeven voor hergebruik.

Let op: 'rechtenvrij' betekent niet altijd 'zonder voorwaarden'. Soms is naamsvermelding verplicht of mag je het beeld niet aanpassen.

Websites met gratis (rechtenvrije) afbeeldingen

Er bestaan platforms waar makers hun foto’s beschikbaar stellen voor gratis gebruik, vaak ook voor commerciële doeleinden. Deze afbeeldingen kun je gebruiken in bijvoorbeeld je blog, op je website of als illustratie in drukwerk. Controleer altijd de actuele licentievoorwaarden, want deze kunnen veranderen.

Een bekend en gebruiksvriendelijk platform is Pixabay. Hier vind je gratis afbeeldingen voor commercieel gebruik in verschillende formaten en resoluties. Deze website beschikt over een Nederlandstalige zoekfunctie. Veel afbeeldingen die ook op andere gratis fotosites staan, zijn via Pixabay terug te vinden.

Andere websites met gratis afbeeldingen

• Unsplash.com
• Freeimages.com
• Freepik.com
• Pexels.com
• Stocksnap.io

Tip: Werk je met Canva? Dit programma is voor een groot deel gratis te gebruiken en bevat een grote collectie afbeeldingen die je direct en rechtmatig kunt gebruiken voor je ontwerpen.

Twijfel je of je een afbeelding mag gebruiken? Ga er dan vanuit dat het niet mag, totdat je zeker weet dat de rechten goed geregeld zijn. Dit voorkomt vervelende verrassingen, zoals claims of boetes achteraf.